هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
557
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
زياد از « مرمر » حجارى كرده ، « چهار ربع مسكون » مىنامندشان . در زير مجسمهء « پرنس » ، تماثيل اشخاص معروف است ، از قبيل « شكسپير » و « ميلتون » « 1 » و « ولتر » و غيره . همه را بسيار شبيه و خوب حجارى كردهاند . جمعه ، هشتم شهر ذى قعدة الحرام [ 1304 ه . ق . ] بعد از صرف نهار ، رفتم به تماشاى « كليساى سنتپال » . بزرگترين كليساى « برتان كبير » است . انتبرت سلطان كنت « 2 » [ در ] سنه 610 مسيحى ، اول در اين موضع كليسا ساخت در سال 1087 [ م . ] آتش گرفته ، به كلّى خراب شد . « سنتپال » « 3 » ، بعد اين كليسا را بنا كرد . در سال 1137 [ م . ] « يانقين » « 4 » عظيمى روى داده ، به كلى ويران و تلّى [ از ] خاكستر شد . در اين « يانقين » قريب [ به ] 000 ، 13 خانه و 87 كليساى كوچك با خاك يكسان شدند . در عهد سلطنت « چارلس « 5 » دوم » [ در ] سنه 1675 [ م . ] باز از سر نو شروع به ساختن كردند . 35 سال طول كشيد تا به اتمام رسيد . از غرائب آنكه « كليسا » و « عمر معمار » در يك روز به اتمام رسيد . طرح بنا شبيه به كليساهاى لاتين است . طولش 500 و عرضش 125 پا است . از كف كليسا تا نوك « صليب » ، كه بالاى « گنبد » است ، 365 پا است . روى « منارهء جنوبى » ، زنگ بزرگى است . قطرش 10 پا مىشود . اين « زنگ » هيچ وقت زده نمىشود ، جز وقتى كه كسى از دودمان سلطنت يا اميرى از خاندان نبالت ، « 6 » دستش از دنيا كوتاه شود . وزن زنگ 000 ، 12 « رطل » است ، و وزن زبانهء زنگ 180 [ رطل ] .
--> ( 1 ) . در اصل : ميلتن ( 2 ) . كنت ( Kent ) . قديمىترين قلمرو كشورهاى هفتگانه آنگلوساكسون است كه مركز آن « كانتربورى » در « انگلستان » بود . شهرهاى اصلى آن « دوور » و « فولكستن » ( Folkestone ) بود . ( 3 ) . ناصر الدين شاه قاجار ، روز سهشنبه 5 جمادى الاول 1290 ه . ق . از آن ديدن كرده و مىگويد : « رفتم به كليساى سنت پول ( Saint Paul ) ، كشيش اول آنجا ناخوش بود . حضور نداشت . نايب او بود . توى كليسا گردش كردم . بناى بسيار مرتفع قديمى است . زن و مرد زيادى بودند . . . » ( سفرنامه ناصر الدين شاه ، 117 ) ( 4 ) . زلزله . بومهن . ( 5 ) . منظور : چارلز . ( 6 ) . شرف ، بزرگى ، نجابت .